Sociale gelijkheid als moreel ideaal

Hoe motiveer je mensen om zich in te zetten voor gelijke kansen? Door op de juiste manier een moreel appèl op hen te doen, stelt sociaal psycholoog Serena Does. Ze promoveerde op 14 mei op het onderwerp.

Ideaal versus verplichting

In haar onderzoek constateerde Does dat mensen een positievere kijk op sociale gelijkheid krijgen als je die neerzet als moreel ideaal in plaats van als morele verplichting.


Tegenstrijdigheid onderzoeken

Does: ‘Eerdere studies toonden aan dat mensen het heel belangrijk vinden dat zij zelf en de sociale groepen waartoe zij behoren als moreel worden beschouwd. Met andere woorden: dat ze als eerlijk en rechtvaardig handelend gelden. Ik voorspelde dat het presenteren van sociale gelijkheid in morele termen een manier zou kunnen zijn om mensen te motiveren om zich voor gelijkheid in te zetten. Tegelijkertijd zou het moraliseren van gelijkheid mensen kunnen demotiveren omdat ze het onderwerp als te bedreigend ervaren. De focus kan immers op de immoraliteit van ongelijkheid komen te liggen. Om deze tegenstrijdigheid te onderzoeken keek ik naar de effecten van het formuleren van gelijkheid als moreel ideaal versus morele verplichting.’

Twee formuleringen

Does liet deelnemers teksten lezen waarin gelijkheid op twee verschillende manieren werd gepresenteerd. In het ene geval werden gelijke kansen tussen allochtonen en autochtonen omschreven als een moreel ideaal dat we kunnen nastreven. In het andere geval gold gelijkheid als een morele verplichting die we dienen na te komen. Om de effecten van deze twee verschillende formuleringen te bepalen, vroeg Does deelnemers na het lezen van de teksten hoe ze over gelijkheid dachten. Ze bleke n positiever over zaken als diversiteit en positieve actie te denken als ze de moreel ideaal-variant hadden gelezen. 

 

 
Mozaïeksubsidie

Serena Does kreeg in 2008 een Mozaïeksubsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Doel van het Mozaiëkprogramma is om afgestudeerden uit minderheidsgroepen in de wetenschap te laten instromen.
 

 

Lichamelijke reacties

In andere studies vroegen Does en haar collega’s de deelnemers na het lezen van de twee formuleringen te overleggen met iemand uit een etnische minderheidsgroep. Daarbij keken de onderzoekers naar lichamelijke reacties als verhoogde bloeddruk of vaker knipperen met de ogen om te bepalen hoe gespannen deelnemers waren tijdens zo’n overleg.

Ontwikkeling van beleid

De resultaten uit Does’ onderzoek kunnen helpen bij de ontwikkeling van maatregelen en beleid die erop zijn gericht om leden van meerderheidsgroepen te motiveren zich hard te maken voor meer gelijkheid. Does: ‘Meerderheidsgroepen hebben vaak meer macht dan minderheidsgroepen. Leden van de eerste categorie zijn mede daarom waardevolle bondgenoten in de strijd om meer gelijkheid tussen groepen.’

(6 mei 2013 - DS)


Zie ook

Serena Does

Studeren in Leiden

Bachelor
Psychologie

Master


Laatst Gewijzigd: 10-09-2013