‘Empathie is altruïsme met een snufje egoïsme’

Om je goed in een ander te kunnen verplaatsen, combineer je strategisch egoïsme met altruïsme. Dat ontdekte psycholoog Sandy Overgaauw in haar promotieonderzoek over empathie. Hoe denken achtereenvolgens de politicoloog, de pedagoog en de antropoloog over empathie? Klaar voor de start van de 'Wetenschapsestafette 4x400'?

Visie op empathie

De vaardigheid om je te kunnen verplaatsen in de ander hangt enerzijds samen met meer strategisch egoïstisch handelen en anderzijds met onzelfzuchtige positieve pro-sociale interacties.

Promotie 19 februari 2015
Sandy Overgaauw - Social reorientation in adolescence


Sandy Overgaauw:

Ultimatum Game 
'Cognitieve empathie is de vaardigheid om je te kunnen verplaatsen in de ander. Daarbij is er samenhang met strategisch gedrag, blijkt uit een gedragsstudie waarbij deelnemers een muntenverdeelspel, de Ultimatum Game, spelen. Deelnemers mogen munten verdelen, waarbij het belangrijk is om in te schatten of de ontvanger het bod wel of niet zal accepteren. De ontvanger kan het bod accepteren, waarbij de munten verdeeld worden zoals voorgesteld. De ontvanger kan het bod ook afwijzen, met als gevolg dat beide partijen geen munten ontvangen.'


Eerlijke of schijnbaar eerlijke verdeling
'Wat doe je als je een spel speelt met een onbekende en jij meer informatie hebt dan de ander? Deel je de informatie of gebruik je die in je eigen voordeel? De verborgen Ultimatum Game test dit door deelnemers de mogelijkheid te bieden om zowel zichtbare als onzichtbare munten te verdelen. We zien dat het vermogen om je te verplaatsen in de ander zorgt dat je een inschatting kunt maken van wat de ander zal accepteren: ‘hoe ver kan ik gaan?’ Een vaardigheid met name van volwassenen, bij wie de discrepantie tussen het aantal munten dat ze aanboden in de zichtbare ten opzichte van de verborgen Ultimatum Game het groots was. Dit uit zich in een echt eerlijke pro-sociale verdeling in de zichtbare Ultimatum Game en een schijnbaar eerlijke, egoïstische verdeling in de verborgen Ultimatum Game. Een staaltje strategisch handelen: wat niet weet wat niet deert!'

Dr. Sandy Overgaauw

Dr. Sandy Overgaauw

Meer vriendschap, minder pestgedrag
'Wat betekent het als je je goed kunt verplaatsen in de ander en je kunt begrijpen waarom de ander zich bijvoorbeeld verdrietig voelt? In mijn proefschrift beschrijf ik dat deze vaardigheid heel veel zegt over de sociale relaties die je hebt. Goede cognitieve empathische vaardigheden zijn gerelateerd aan een hogere kwaliteit van vriendschappen en aan minder pestgedrag. Dit bewijst dat cognitieve empathie van belang is bij goede sociale relaties. Deze resultaten bevestigen uitkomsten van eerdere studies, dat empathie is gerelateerd aan betere sociale competenties en aan meer pro-sociaal gedrag.'


Invloed van empathie in toekomstig onderzoek
'De uitkomsten benadrukken de belangrijke rol van empathie bij sociale interacties, waarbij het eigen belang en het belang van de ander naast elkaar kunnen bestaan. Wellicht moedigt dit toekomstig onderzoek aan naar de invloed van empathische vaardigheden op strategisch en pro-sociaal gedrag bij klinische groepen. Daarmee verwerven we hopelijk inzicht in waarom de een succesvol is in sociale interacties en de ander daarin moeilijkheden ervaart.'


Wetenschapsestafette 4x400: 4 wetenschappers in 400 woorden

De antropoloog, pedagoog, politicoloog of psycholoog bestuderen mens en maatschappij vanuit hun eigen invalshoek. Een van deze 4 gaat van start met een wetenschappelijk onderbouwde visie in ongeveer 400 woorden. Daarna geeft hij/zij het stokje door aan de volgende sociale wetenschapper. Lees de visies op empathie in deze serie 'Wetenschapsestafette 4x400'.

Visie op empathie


Zie ook


Leiden Psychology Blog

Video - Empathy in adolescence: convenient or key? | Sandy Overgaauw

Laatst Gewijzigd: 03-03-2015