Decentralisatie van Jeugdzorg

Gemeenten zijn vanaf 2016 naast de preventieve jeugdzorg ook verantwoordelijk voor de jeugd-ggz, jeugdreclassering, jeugdbescherming, gesloten jeugdzorg en jeugd-LVB. Er komt heel wat op gemeenten af, bijvoorbeeld:

- Hoe kan de jeugdzorg er in onze gemeente concreet uitzien?
- Wat betekent dit concreet voor het totale takenpakket?
- Wat betekent de decentralisatie voor professionalisering?
- Hoe gaan we onze activiteiten evalueren en monitoren?

Dit zijn vier centrale vragen waar (samenwerkende) gemeenten in het kader van de stelselwijziging jeugdzorg antwoord op willen. PLATO adviseert en ondersteunt gemeenten bij het gezamenlijk construeren van antwoorden.

Regie jeugdzorg bij gemeenten

De regie over de jeugdzorg ligt vanaf januari 2016 bij de gemeenten. Een hele opgave! En tegelijkertijd een uitgelezen kans om verkokering en versnippering in de jeugdzorg en -hulpverlening tegen te gaan. Hoe groot de berg werk ook lijkt, veel gemeenten willen de stelselwijziging aangrijpen om een integrale samenhangende aanpak te realiseren. Een aanpak, die daadwerkelijk aansluit bij wat de jeugd, ouders en de betrokken professionals nodig hebben en die werkt! Uiteindelijk doel is dat alle kinderen en jongeren een eerlijke kans krijgen om zich te ontwikkelen in een veilige omgeving op een voor hen passend niveau.

PLATO onderstreept dit uitgangspunt en ondersteunt (samenwerkende) gemeenten bij de voorbereiding op en uitvoering van nieuwe en/of herverdeling van jeugdzorgtaken.

Vormgeven aan de nieuwe situatie

De overheid stelt de kaders voor de transitie. Daarbinnen is er veel ruimte voor gemeenten om zelf vorm te geven aan de inrichting van het proces, de te realiseren producten en te bereiken doelen. Hoe kan PLATO u daarbij ondersteunen?

• Visie-ontwikkeling en ontwerp;
• Helder krijgen van het takenpakket;
• Scholing en professionalisering;
• Evalueren en monitoren.
  

Visie-ontwikkeling en ontwerp

PLATO heeft ruime ervaring in het organiseren en faciliteren van uiteenlopende innovaties en veranderingsprocessen. Om antwoord te geven op de vraag hoe de jeugdzorg in uw gemeente of regio er uit kan zien, kunt u bijvoorbeeld denken aan:

• Het begeleiden van een traject van scenario-ontwikkeling, waarbij relevante spelers met elkaar in gesprek gaan via productieve gespreksvormen;
• Het opzetten en uitvoeren van een onderzoek onder jeugdigen en hun ouders over hun opvattingen over welke vormen van hulp wel en niet zullen werken.

Helder krijgen van het takenpakket

De transitie leidt tot herverdeling van taken en tot nieuwe taken. PLATO kan ondersteunen  door samen met relevante spelers:

• taken te verhelderen en te definiëren;
• op een rijtje te zetten van wat de gemeente of de regio al in huis heeft, wat nog niet;
• consequenties voor het professionaliseringsbeleid te formuleren.

Scholing en professionalisering

Bij het uitvoeren van nieuwe taken en een herverdeling van bestaande taken, hoort een professionaliseringsplan: Wie moeten er worden opgeleid? Met welk doel? Hoe? Door wie?
Bij PLATO werken pedagogen, onderwijskundigen en opleidingskundigen. Zij kennen het werkveld en hebben ook expertise in het opzetten van opleidingsplannen, geven van trainingen en coaching. Ondersteuning vanuit PLATO kan onder andere bestaan uit:

• het begeleiden van de ontwikkeling van een professionaliseringsplan;
• het opleiden van professionals die in hun werk opleidingskundige taken gaan verrichten;
• het verzorgen van 'train de trainers': medewerkers worden getraind in het trainen van anderen, bijvoorbeeld op het terrein van gespreksvoering met ouders en kinderen.
  

Evalueren en monitoren

De inspanningen van de gemeenten moet de kwaliteit van de jeugdzorg beter maken. PLATO adviseert bij grote veranderingen zoals deze transitie, om van meet af aan te evalueren. Wij noemen dat een ontwikkelingsgerichte evaluatie. Door tussentijds vorderingen (of juist het uitblijven daarvan) zichtbaar te maken, kan tussentijds worden bijgestuurd. Dit vergroot de kans op het behalen van de beoogde resultaten. Hiervoor is het uiteraard van belang om ook een nulmeting te verrichten.

PLATO heeft ervaring met verschillende soorten evaluaties, waaronder ook een aantal langerlopende grootschalige evaluaties op het terrein van onderwijs en jeugd.

Meer weten?

Neem voor meer informatie contact op met Ingeborg Tönis of Anja Zonneveld.