Vakgebied
Politicologie en politiek
Inderdaad, politicologen bestuderen de politiek. Dat spreekt vanzelf. Maar wat is dat dan, meer concreet? Waar houden zij zich nou echt mee bezig in onderzoek en onderwijs? De vraag stellen is makkelijker dan er een antwoord op geven. Er zijn trouwens meerdere antwoorden mogelijk, omdat het in de politiek en dus binnen de politicologie om heel verschillende zaken gaat.
Maatschappij
Politicologie is een maatschappijwetenschap. Dat perkt het aantal onderwerpen al wat in. Het gaat om de bestudering van maatschappelijke vraagstukken, de analyse ervan en mogelijke oplossingen ervoor. Dan nog is veel mogelijk. Aan het ene uiterste staan vraagstukken van de inrichting van de samenleving als geheel. Hoe organiseer je zoiets complex als het vreedzaam en geordend samenleven van een grote groep mensen op een beperkt grondgebied? Welke normatieve en praktische problemen spelen een rol, en hoe kunnen die worden aangepakt?
Problemen
Uiteraard is er binnen de politicologie aandacht voor vragen die bescheidener zijn dan die naar de wenselijke, mogelijke inrichting van een complete samenleving. Er is, onder meer, aandacht voor vraagstukken als de zogenoemde kleine criminaliteit, de organisatie en betaalbaarheid van de ouderenzorg, de aard en aanpak van de milieuproblematiek, de Europese integratie, de multiculturele samenleving en mogelijkheden en moeilijkheden van immigratie en integratie. Moeten en kunnen die problemen trouwens op lokaal of nationaal niveau worden opgelost, is er een rol voor Europa weggelegd, of moet zelfs aan een mondiale aanpak worden gedacht?
Verdeling
De geschetste selectie van problemen waarmee politicologen zich bezig houden maakt duidelijk dat een van de centrale vragen die naar verdeling is. Welke keuzemogelijkheden bestaan, wie gaat daar over, wie heeft hoeveel invloed en macht als het gaat om het proces van verdelen, en hoe pakken de verschillende keuzen uit voor betrokken individuen of groepen? In een klassieke definitie van politiek is de essentie de gezaghebbende toedeling van waarden. De politicologie gaat over politieke strijd, van de vreedzame varianten als de inspraakavond en algemene verkiezingen tot en met bloedige conflicten in of oorlogen tussen landen. Wie trekt er daarbij aan de touwtjes, nationaal en internationaal? Wie krijgen wat, wanneer, hoeveel en hoe? Die vraag staat, in tal van varianten, centraal in de politiek en daarmee in de politicologie als maatschappijwetenschap.