Kwaliteit wetenschap gebaat bij evenwicht tussen vrouwen en mannen

‘Meer diversiteit verhoogt de kwaliteit van het onderzoek.’ Vice-rector Simone Buitendijk van de Universiteit Leiden nam deel aan de eerste Europese conferentie over vrouwen in de wetenschap, op 8 en 9 november 2011 in Brussel. Belangrijk thema, vindt Buitendijk.

Andere symptomen bij vrouwen

Meer vrouwelijke hoogleraren, meer vrouwelijk perspectief

Onderzoek staaft Buitendijks overtuiging. Ieder jaar sterven meer vrouwen aan hart- en vaatziekten dan mannen. De symptomen van een hartaanval bij vrouwen verschillen van die bij mannen. Toch is het meeste onderzoek naar hart- en vaatziekten gedaan bij mannen. Over de oorzaken van de verschillen en de beste behandeling is dan ook weinig bekend. Aan het vrouwelijk perspectief werd door de (mannelijke) onderzoekers gewoon niet gedacht. Een meer gelijke verdeling van mannen en vrouwen, zo blijkt uit diverse onderzoeken, verbreedt de invalshoeken en expertise en versterkt daardoor de innovatie in de wetenschap.

Nederland hekkensluiter

Vice-rector Simone Buitendijk: 'Disbalans tussen vrouwen en mannen in de wetenschap is maatschappelijk probleem.'

Over de hele breedte van met name het natuurwetenschappelijke onderzoek zijn echter veel minder vrouwelijke dan mannelijke onderzoekers actief. Nederland bevindt zich in de overzichten over de balans tussen vrouwelijke en mannelijke onderzoekers over het algemeen bij de hekkensluiters. Om een voorbeeld te noemen: in het laatste Europese overzicht uit 2009 was slechts 11 procent van de Nederlandse hoogleraren vrouw, terwijl het Europese gemiddelde op 19 procent lag. Vice-rector Simone Buitendijk stelt onomwonden dat de disbalans tussen mannen en vrouwen in het wetenschappelijk onderzoek een maatschappelijk probleem is: ‘Niet alleen verspillen we vrouwelijk talent en investeringen in hoger onderwijs, maar ook lijdt de kwaliteit van het onderzoek eronder.’

Uitwisseling van kennis en ervaring

Versterking van de wetenschap was precies het speerpunt van de eerste Europese conferentie over Gender in Science. Gedurende twee dagen was Brussel een Europese hotspot van beleidsmakers, samenwerkingsverbanden (bijvoorbeeld het European Cooperation in Science and Technology: COST), vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven (TNO, Unilever), universiteiten, subsidieverstrekkers (NWO, European Research Council) en vooraanstaande wetenschappelijke tijdschriften (Nature, The Lancet, PLoS Medicine). De deelnemers benutten de plenaire bijeenkomsten en parallelle werkgroepen, posterpresentaties en persoonlijke contacten volop om kennis en ervaring uit te wisselen.

Alle toppartijen bij elkaar

‘Voor het eerst zijn alle toppartijen op het gebied van onderzoek in Europa bij elkaar. Door elkaars expertise te delen komen we weer verder,’ stelt Buitendijk. Zelf droeg zij daaraan actief bij. Zo gaf zij een presentatie over de oorzaken van de ondervertegenwoordiging van vrouwen. Ook leidde zij een parallelsessie over de vraag hoe wetenschappelijke tijdschriften meer oog kunnen krijgen voor het nut van gendered science en voor de wetenschappelijke vraag of het review proces gender-neutraal is .

Verbreding van het perspectief

Wat Buitendijk betreft moet ook in Leiden perspectiefverbreding plaatsvinden, onder andere in de beleidsvorming. ‘De problemen van subgroepen met te weinig prestige - zoals vrouwen in de wetenschappelijke top en minderheden binnen de universiteit in het algemeen - zijn deels hetzelfde. Daarom wil ik het charter Talent naar de Top en ons Diversiteitsproject samenvoegen. Ik denk dat we meer synergie creëren als we expertise bundelen.’