Vroege voorspellers van cognitieve achteruitgang en dementie

Dementie kan door verschillende aandoeningen veroorzaakt worden, waaronder de ziekte van Alzheimer.

Vroege voorspellers van cognitieve achteruitgang en dementie

Dementie kan worden veroorzaakt door verschillende aandoeningen, waaronder de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Huntington. Hoewel veel aspecten van deze twee ziekten aanzienlijk verschillen, worden beiden voorafgegaan door een “preklinische fase”. Tijdens de preklinische fase vindt er wel al neuronale degeneratie plaats maar zijn de klinische symptomen nog niet zichtbaar. In veel gevallen wordt verondersteld dat mensen met een geïsoleerde geheugenstoornis (ofwel Mild Cognitive Impairment - MCI) zich in een preklinische fase bevinden van de ziekte van Alzheimer. Sommige patiënten met MCI blijven echter stabiel of functioneren weer normaal. Dragers van de mutatie bij de ziekte van Huntington kunnen door middel van genetische tests worden geïdentificeerd nog voordat er symptomen zichtbaar zijn. Deze preklinische fase biedt de gelegenheid om onderzoek te doen naar voorspellers van het begin en progressie van de ziekte. Dit is belangrijk voor de ontwikkeling en evaluatie van neuroprotectieve therapieën. De huidige onderzoekslijn richt zich op het bestuderen van vroege voorspellers van dementie, gebruikmakend van neuropsychologische tests, beeldvormende technieken zoals (f)MRI, kwantitatieve EEG en genetische informatie. Om dit te bewerkstelligen werken we samen met verschillende afdelingen binnen het LUMC en andere geheugenpoliklinieken (Diaconessenhuis Leiden en het Leijenburg ziekenhuis in Den Haag).


Proefschriften

  • MRI correlates of cognitive decline – W.M. van der Flier, LUMC, department of Neurology, Neuropsychology section.
  • White matters. A longitudinal study on causes and consequences of white matter hyperintensities in the elderly - D.M.J. van den Heuvel, LUMC, department of Radiology.
  • EEG during memory activation – K. van der Hiele, LUMC and FSW, Neuropsychology section.

Gepubliceerde artikelen

  • Jurgens CK, van der Hiele K, Reijntjes RH, van de Wiel L, Witjes-Ané MN, van der Grond J, Roos RA, Middelkoop HA, van Dijk JG. Basal ganglia volume is strongly related to P3 event-related potential in premanifest Huntington's disease. Eur J Neurol 2011;18(8):1105-8.
  • van der Hiele K, Reijntjes RH, Vein AA, Westendorp RG, van Buchem MA, Bollen EL, Middelkoop HA, van Dijk JG. Electromyographic activity in the EEG in Alzheimer's disease: noise or signal? Int J Alzheimers Dis 2011;2011:547024.
  • de Jong LW, van der Hiele K, Veer IM, Houwing JJ, Westendorp RG, Bollen EL, de Bruin PW, Middelkoop HA, van Buchem MA, van der Grond J. Strongly reduced volumes of putamen and thalamus in Alzheimer's disease: an MRI study. Brain 2008;131(12):3277-85.
  • van der Hiele K, van Dijk JG, Middelkoop HAM. Het ‘zwakke plekken’ -EEG als voorspeller van de ziekte van Alzheimer. Neuropraxis 2008;5(12):154-9.
  • van der Hiele K, Bollen ELEM, Vein AA, Reijntjes RHAM, Westendorp RGJ, van Buchem MA, Middelkoop HAM, van Dijk JG. EEG markers of future cognitive performance in the elderly. Clin Neurophysiol 2008;25(2):83-9.
  • van der Hiele K, Vein AA, Kramer CGS, Reijntjes RHAM, van Buchem MA, Westendorp RGJ, Bollen ELEM, van Dijk JG, Middelkoop HAM. Memory activation enhances EEG abnormality in mild cognitive impairment. Neurobiol Aging 2007;28(1):85-90.
  • van der Hiele K, Jurgens CK, Vein AA, Reijntjes RHAM, Witjes-Ané MNW, Roos RAC, Van Dijk JG, Middelkoop HAM. Memory activation reveals abnormal EEG in preclinical Huntington’s disease. Mov Disorders 2007;22(5):690-5.
  • van der Hiele K, Vein AA, Reijntjes RHAM, Westendorp RGJ, Bollen ELEM, van Buchem MA, van Dijk JG, Middelkoop HAM. EEG correlates in the spectrum of cognitive decline. Clin Neurophysiol 2007;118(9):1931-9.
  • van der Hiele K, Vein AA, van der Welle A, van der Grond J, Westendorp RGJ, Bollen ELEM, van Buchem MA, van Dijk JG, Middelkoop HAM. EEG and MRI correlates of mild cognitive impairment and Alzheimer's disease. Neurobiol Aging 2006;28(9):1322-9.
  • Van Es AC, Van der Flier WM, Admiraal-Behloul F, Olofsen H, Bollen ELEM, Middelkoop HAM, Weverling-Rijnsburger AW, Westendorp RG, Van Buchem MA. Magnetization transfer imaging of gray and white matter in mild cognitive impairment and Alzheimer's disease. Neurobiol Aging 2006;27(12):1757-62.
  • Van der Flier WM, Van der Vlies AE, Weverling–Rijnsburger AWE, De Boer N, Admiraal–Behloul F, Bollen ELEM, Westendorp RGJ, Van Buchem MA, Middelkoop HAM. MRI measures and progression of cognitive decline in nondemented elderly attending a memory clinic. International Journal of Geriatric Psychiatry 2005;20:1060-1066.
  • Van der Flier WM, Middelkoop HAM, Weverling–Rijnsburger AWE, Admiraal–Behloul F, Bollen ELEM, Westendorp RGJ, Van Buchem MA. Neuropsychological correlates of MRI measures in the continuum of cognitive decline at old age. Dementia and Geriatric Cognitive Disorders 2005;20:82-88.
  • Van der Flier WM, van Buchem MA, Weverling-Rijnsburger AW, Mutsaers EM, Bollen EL, Admiraal - Behloul F, Westendorp RG, Middelkoop HAM. Memory complaints in patients with normal cognition are associated with smaller hippocampal volumes. Journal of Neurology 2004;251:671-675.
  • Van der Flier WM, Middelkoop HAM, Weverling–Rijnsburger AWE, Admiraal–Behloul F, Spilt A, Bollen ELEM, Westendorp RGJ, Van Buchem MA. Interaction of medial temporal lobe atrophy and white matter hyperintensities in AD. Neurology 2004;62:1862-1864.
  • van der Hiele K, Vein AA, van Dijk JG, Middelkoop HAM. Kwantitatieve elektroencefalografie als hulpmiddel bij de vroege diagnostiek van Alzheimer-type dementie. Neuropraxis 2004;8(2):41-7.
  • Van der Flier WM, Van den Heuvel DMJ, Weverling-Rijnsburger AWE, Bollen ELEM, Westendorp RWJ, Middelkoop HAM, Van Buchem MA. Cognitive decline in AD and Mild Cognitive Impairment is associated with global brain damage. Neurology 2002;59:874-879.
  • Van der Flier WM, Van den Heuvel DMJ, Weverling-Rijnsburger AWE, Bollen ELEM, Westendorp RWJ, Van Buchem MA, Middelkoop HAM. Global and regional volumetric magnetization transfer imaging in normal aging, mild cognitive impairment and Alzheimer’s Disease. Annals of Neurology 2002:52;62-67.
  • Van den Heuvel DJM, Van der Flier WM, Bollen ELEM, Van Buchem M, Middelkoop HAM. Hippocampal volume and cognition in geriatric depression. Biological Psychiatry 2001; 50: 68-69.

Webredactie Psychologie
Laatst Gewijzigd: 07-11-2011